Urdu ñe'ẽ

Vikipetãmegua
Kundaharãme jeho kundaharã, Jeheka
Urdu ñe'ẽ
Yvy henda oĩva: India retã ha Pakistán retã henondépe.
Tetãnguéra:
Máva oñe'ẽva: Haimete 100.000.000[1]
Filiación genética:
Subdivisiones:
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
Urdu official-language areas.png
Urdu ñe'ẽ renda.
Urdu ñe'ẽ hechaukarã.

Urdu ñe'ẽ ha'e ku Indoeuropa ñe'ẽ oñe'ẽva India retãme ha Pakistán retãme.[2]

Urdu oguereko irundy ñe'ẽnunga ojeikuaavéva: dakhini (oñeñe'ẽva Maharashtra-pe, Hyderavad ha avei oĩ tenda Andhra Pradesh-pe, pinjari, rekhta ha Delhi-pegua (oñeñe'ẽva Lucknow, Karachi ha Lahore-pe).

Ko'ãgarupi, urdu ha'e mokõiha térã mbohapyha iñehára ypyguáva penjavi, hídiko, sindi, pásto, valuchi, saraiki, kachemiro ha vrahui, ha'e ñe'ẽ tee ha katuete ojeiporuva'erã tekombo'epy mbo'ehaópe opaite hendáre Pakistán-pe.

Urdu ñe'ẽ reko[jehaijey]

Urdu ha'e ñe'ẽ ojoguáva hindi-pe, ha añeteháme, ko'ã mokõive ñe'ẽnguéra ojukupyty ñe'ẽháme. Ojoavy ñe'ẽ hendapývape: urdu (hetaive oñe'ẽva musulmã-kuéra), oguereko ñe'ẽ hendapýva oĩháme hetaiterei ñe'ẽ pyahu oiporúva pérsa ñe'ẽ ha áraveñe'ẽ-gui ha ojehaíva achegety nastaliq-pe (oúva áraveñe'ẽ-gui), hindi ñe'ẽ hendapýva (hetaive oñe'ẽva hindu-kuéra) oiporúva ñe'ẽ ikatéva sánskrito-gui ha ojehai achegety devanágari-pe. Ko mba'ére, umi tenda ikatevaháre, ojeiporuhápe ñe'ẽ hendapýva, híndi ha urdu-kuéra ikatu ndojukupytýi oñondive mba'e ndoikóiva tenda peicharei ñomongetaháme.[3]

Urdu ñe'ẽ ha Indi ñe'ẽ[jehaijey]

Urdu ha hindi ha'e peteĩ ñe'ẽnguéra aty reheguánte (diasistema), ojeheróva hindustani. Hindu-urdu ha'e umi ñe'ẽnungakuéra aty kharivoli rehegua, ha ãvagui oñemoha'eño ohóvo sa ro'y X d. C. aja. Arapa'ũ sultanato Delhi-gua aja ha império Mongolia pegua (1526-1858), hindi-urdu-re (térã hindustani) ojehe'ava'ekue hese hetaiterei ñe'ẽ pyahu pérsa ñe'ẽ-gui (ha'erupi ñe'ẽ tee), áraveñe'ẽ-gui (ñe'ẽ ojeiporúva Tupã jeroviapýpe) ha sa'ive, ñe'ẽnguéra túrkika-gui (oñe'ẽva avakuéra sãmbyhyhára ikatéva).

Pakistan-pe urdu oñemyasãi mbarete oparupiete jahechakuaáramo oiporuha iñe'ẽ ñepyrũguáramo 7,5% añónte tavaygua apytépe, penjavi rapykuéri (45%), pásto (15%), sindi (14%) ha saraiki (11%). Índia-pe, ha'éramo jepe ñe'ẽ tee ambuéndi tetãvorekuéra apytépe ha ojeiporu mbo'ehaópe ko'ã tetãvorépe, taha'e apopyrã tekombo'e rehegua térã marandu myasãihakuérape oñemotenondeve híndi hendapýva. [4]

Mandu'apy[jehaijey]

  1. http://www.krysstal.com/spoken.html
  2. http://www.proel.org/index.php?pagina=mundo/indoeuro/indoiran/indico/urdu
  3. http://www10.gencat.net/pres_casa_llengues/AppJava/frontend/llengues_detall.jsp?id=641&idioma=10
  4. http://www10.gencat.net/pres_casa_llengues/AppJava/frontend/llengues_detall.jsp?id=641&idioma=10

Joaju[jehaijey]