Ao poꞌi
Ao poꞌi (ehpañañeꞌẽme heꞌiséva "tela fina" térã "prenda delicada") oheñói saary XIX-ha táva Jataꞌitýpe, opytáva tetãvore Guairápe, mbytegua Paraguái retãvorépe.
Oisãmbyhy jave José Gaspar Rodríguez de Francia, ohekuáiva diytadórramo Paraguái ary 1813 guive 1840 peve, oñemboty tetãkorapy ikatu hag̃ua oñangareko tetã hekosãsoha. Ko apoukapy omombyte ojereruha apopyre ambue tetãgui, omosã kuñanguéra oikotevẽ haguã ombovyvyha mandyju ikatu haguã opyaha, oaojegua ha ojapo opáichagua ao ijeporu peteĩñoitépe guarã. Ko aógui oiko ñepyrũha ao poꞌi teete herakuãitéva rehegua. Ohasávo ára, ko aóichagua oñembosakoꞌive oñemoĩ rupi aojegua opaichagua, pyekýi,ẽkaheju, festón ha téynika katupyrymi puntokruh.
Ñepyrũrã, ao poꞌi ndoguerekói aojegua ha ojogua ao pehẽngue peteĩháichape. Hakatu, ára rembiasáicha, tuicha oñemoporãve aojegua. Ko tembiapoporã ndahaꞌéi ojeporúva añónte oñemonde hag̃ua javegua upepegua añónte, hakatu avei ohupyty herakuã ha oiko chugui peteĩ artesanía apopyre oñembohepyvéva Paraguáipe. Añetehápe, ojegueraha hetaiterei tetãme haꞌeháicha Arhentína, Vrasil, Ehpaña, Itália, Alemánia, Auhtrália, Tetãvore Joajukuéra, hambaꞌe.
Jeporu tavarandúpe
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Tavarandu paraguaipeguápe ao poꞌi ojeporu heta, ojejapo jave pólka paraguái jeroky ha opaichagua vyꞌaguasúpe, umíva apytépe tetã rekosãso momanduꞌa ha ambue jehu arandupypegua moherakuãmbyre.