Portugués

Pohtugéñe'ẽ
Yvy henda oĩva:	Amérika, Áfrika, Európa ha Ásia
Tetãnguéra:	Pindoráma Poytuga Tembiecharã:AGO Mosambíke Tembiecharã:GNB Kávo Véyde Santo Tome ha Príncipe Kuarahyresẽ Timor Makáo Ginéa Ekuatogua
Máva oñe'ẽva:	260 000 000
Te'ýi reñói:	—
Aty'i:	—
ISO 639-1	pt
ISO 639-2	por
ISO 639-3	por
Ta'ãnga:Map of the Portuguese Language World.svg Tendaha pohtugéñe'ẽ oñeñe'ẽhápe.

Pohtugéñe'ẽ (pohtugéñe'ẽme: português) ha'e peteĩ ñe'ẽ Európa-pe ojeipurúva, ha ko'ág̃a oñeñe'ẽ opa yvy ári. Ha'e lasioñe'ẽ peteĩva, oúva lasioñe'ẽ-gui, karaiñe'ẽ, italiañe'ẽ, hyãsiañe'ẽ ha rrumañañe’ẽ ramo avei. Ha'e avei peteĩ ñe'ẽ Tetãnguéra Joaju rehegua. Pohtugéñe'ẽ oñeñe'ẽ 260 tapicha sa'i rõ, ha upévare ha'e ñe'ẽ 6 térã 7 tuichavéva arapýpe. Pindoráma-pe oĩ hetavéva oñe'ẽva pohtugéñe'ẽme: 210 tapicha sa'i rõ.

Tembiasakue

Pohtugéñe'ẽ oñepyrũ Ivéria yvýpe, ko'ág̃a Poytuga ha Epaña oĩhápe. Rróma Mburuvi ohekýi ko yvy ary 218 m.K.r. guive, ha omombe'u lasioñe'ẽ vulgar upe tendápe. Ary ohasa rire, ko lasĩ oñemoambue ha oiko ñe'ẽ pyahu: galaiko-pohtugéñe'ẽ.

Sa ary IX ha XII pa'ũme, galaiko-pohtugéñe'ẽ oñemomba'e joajúpe Galizia ha yvate Poytuga gotyo. Ary 1139-pe, Poytuga oiko tetã independiénte, ha iñe'ẽ oñepyrũ oñemomba'e joajúpe ehpañañe'ẽ-gui. Sa ary XV ha XVI-pe, pohtugé navegánte ohasa opa yvy ári, ha upéicha rupi omombe'u iñe'ẽ Pindoráma-pe, Áfrika-pe, Índia-pe, Chína-pe ha Hapõ-pe. Upévare ko'ág̃a pohtugéñe'ẽ oñeñe'ẽ tetã hetápe.

Mba'éichapa oñeñe'ẽ

Oĩ mokõi ñe'ẽjoavy tuichavéva:

Pohtugéñe'ẽ europeogua: oñeñe'ẽ Poytuga-pe, ha avei Áfrika-pegua tetãkuérape (Angola, Mozambique, ambue). Iñe'ẽryapu itavy ha ikatu iñañetegua oñeñandu hag̃ua. Pohtugéñe'ẽ vrasiléño: oñeñe'ẽ Pindoráma-pe. Iñe'ẽryapu ipya'evéva ha iñe'ẽpehẽ oĩ ambue tupíñe'ẽ, afrikaña ñe'ẽ ha italiaño ñe'ẽ-gui oúva.

Ñe'ẽjoavy oĩ avei Áfrika-pegua tetãkuérape, Kuarahyresẽ Timor-pe ha Makáu-pe.

Tetã oñeñe'ẽhápe

Pohtugéñe'ẽ ha'e ñe'ẽ oficial ko'ã tetãkuérape:

Tetã	Yvypóra papapy	Tendaha Pindoráma Poytuga Tembiecharã:AGO Mosambíke Tembiecharã:GNB Kávo Véyde Santo Tome ha Príncipe Kuarahyresẽ Timor Makáo Makáu Poytugéñe'ẽ ha'e avei ñe'ẽ oficial (CPLP) (Tetãnguéra Joaju Pohtugéñe'ẽ Oñeñe'ẽhápe) ha Mercosur-pe. Pohtugéñe'ẽ ha karaiñe'ẽ Pohtugéñe'ẽ ha karaiñe'ẽ ha'e ñe'ẽ ñemoñarekõi, mokõive oúgui lasĩ-gui. Oñembojoja heta oĩgui, jepémo oĩ avei ñe'ẽjoavy: Karaiñe'ẽme "buenos días", pohtugéñe'ẽme "bom dia" Karaiñe'ẽme "gracias", pohtugéñe'ẽme "obrigado/obrigada" Karaiñe'ẽme "yo hablo", pohtugéñe'ẽme "eu falo" Ehpañañe'ẽ oñe'ẽva ikatu oikũmby pohtugéñe'ẽ jehaipyre, jepémo iñe'ẽryapu ha'e ambuéva. Jehechakuaa Karaiñe'ẽ Lasioñe'ẽ Pindoráma Poytuga Joajuha okapeguándi Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga Portugués rehegua Commons.