Transnistria
| Pridnestróvia Moldávia Repúblika | ||||
|---|---|---|---|---|
| Transnístria | ||||
| ||||
 | ||||
| Opaite Tetã Yvýgui | ||||
Página no enlazada a Wikidata
| ||||
.svg){kind=spacer}
Transnístria, hérava avei Pridnestróvia (rúso: Приднестровье), ha iñe'ẽ oficialme Pridnestróvia Moldávia Repúblika (PMR), ha'e peteĩ tetã oĩva Európa yvypa'ũme. Opa tetã ONU-pegua ohechakuaa Transnístria-pe Moyndávia retãme, ha kóva ndojekuaái tetã independiénte-ramo. Itáva guasu ha'e Tiraspol.
Transnístria oñemohenda ysyry Dniéster ha Ukyáña pa'ũme. Upe yvy ituicháva 3.500 km² ha oĩ 367.776 tapicha (2024 jave).
Tembiasakue
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Ñepyrũ
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]1924 jave, Joaty Soviétiko omoheñói Moldávia ASSR (República Autónoma) UkyáñaSSR-pe. Tiraspol ha'ekuri itáva guasu 1929 guive 1940 peve.
1940-pe, upe jave Joaty Soviétiko ojopy Besarábia Rrumáña-gui Mólotov-Ribbentrop trato rapykuéri, oñemoheñói Moldávia SSR (República Socialista Soviética) Besarábia ha Transnístria yvy rupive.
Independéncia rehegua
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]1990 jasypokõi 2-pe, Transnístria omombe'u iñindependéncia Moldávia-gui, Soviético Unión oñembyai aja. Ko'ã tiempo-pe Moldávia oñeha'ã ojuaju Rrumáña ndive, ha upe ojapo Transnístria-pe oĩva ñe'ẽ rúso-pe oñe'ẽva okyhyje.
1992-pe oiko peteĩ ñorairõ'i Moldávia ha Transnístria pa'ũme. Rrúsia mbarete oipytyvõ Transnístria-pe, ha ko'ág̃a peve oĩ soldado rúso 1.500 rõ ko tetãme.
Político
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Transnístria oguereko ipresidénte ha iparlamento (Soviet Supremo), oguerekóva 43 tendaguasu. Ko'ág̃a presidente ha'e Vadim Krasnoselsky (2016 guive).
Mba'éichapa tetã autónomo oiko, Sheriff empresa tuichavéva oñangareko Transnístria economía ha política rehe. Obnovléniye (Renovación) partido, Sheriff rembiapokue, ha'e partido tuichavéva.
Mamove tetã ONU-pegua ndojekuaái Transnístria. Añoite Osetia del Sur, Abjasia ha Artsaj (Nagorno-Karabaj) ojekuaa hesekuéra.
Yvypóra
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Transnístria-pe oĩ tapicha heta ñemohendaha guive:
- Rúso: 33,8%
- Moldávo/Rumáno: 33,2%
- Ucranio: 26,7%
- Ambue: 6,3%
Hetave tapicha oñe'ẽ rúso-pe, ha'e ñe'ẽ guasu tetã administración-pe. Moldávo ojehai alfabeto cirílico-pe, ndaha'éi alfabeto latino-pe, Moldávia ha Rrumáña-pe ojehaíva.
Economía
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Transnístria economía oñemopyenda fábrica tuichakuéra rehe, ojejapo hague Soviético tiempópe: acero fábrika Rîbnița-pe, munición fábrika Bender-pe ha vino fábrika Tiraspol-pe.
Rrúsia oipytyvõ heta Transnístria-pe; oñeha'arõ 70% estadovirúgui ou Mosku-gui. 2022-pe, Ukyáña oñorairõ Rrúsia ndive ñepyrũ rire, Ucránia omboty ipaũ Transnístria ndive, ha kóva ojapo heta apañuãi economía-pe.
Iviru ha'e rublo transnistriáno (PRB). Ko viru ndoguerekói ISO códigováicha ha ndojepuruikuaái tarjeta crédito-pe.
Táva guasukuéra
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Jerovia
[jehaijey | emoambue kuatia reñoiha]Hetave tapicha ha'e cristiano ortodoxo. Ambue religión oguereko apañuãi ojeregistra hag̃ua. Testigo Jehová-kuéra ha musulmán oguereko problema tetã tuvichakuéra ndive.