Tumingue'a

Vikipetãmegua
(Oñembohapejeýva Átomo)
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Peteĩ ta'anga tataveve rumingue'a pegua.

Tumingue'a (karaiñe'ẽme: átomo) [1]ha'e opa mba'e pehẽngue peteĩcha, imba'epy hekopete kimikuaa rapépe, ha oguerekóva ijapytépe heta vore chu'imimi imba'epy hekopete'ỹmi kimikuaa rapépe. Opaite apỹi kimi rehegua oñemohenda tumingue'a ha'ete rupive ha ndaikatúiva oñemboja'o.

Ko'ãga ojeikuaa opa tumingue'a oguerekoha imbytépe peteĩ tumingue'ambyte (núcleo atómico karaiñe'ẽme), haimete imba'era'ãmba háicha oĩ ku rendápe, ojere chupe peteĩ pehẽrendyry arai. Ko mba'ekuaarã ojehechauka peteĩháme saro'y XX ñepyrũme, upe saro'y XIX aja yvypóra oimo'ã tumingue'a ndaikatuiha oñemboja'o, upévare, heta ñe'ẽme oñembohéra chupe átomo, karaiñe'ẽme háicha, oúva a-tómo- gyresiañe'ẽ megua ha péva he'ise Ñemboja'o'ỹ'. Ha upei, yvypóra ojuhu tumingue'ambyte oguerekoha niko ra'e mokõi vore, umi pehẽjy (protones), oguereko apakuavohýi ombojakuaáva ipype (carga positiva karaiñe'ẽme), ha mboropy (neutrón), mbytegua hendyrýva. Umi pehẽrendyry (electrones), ijapakuavohýi hendyry kangy, oñembojoaju chupe mbaretekue tendyryñohasa rupive (fuerza electromagnética karaiñe'ẽme).

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

Joaju[jehaijey | editar código]