Tañykati

Tañykati niko kure saite ovy'áva ka'aguýre ha sapy'ánte osẽva ñúme, umi ka'aguy rembe'ýre, okaru hag̃ua. Mbohapy oĩ ojojoguáva: tagua, Catagonus wagneri; kure'i Pecari tajacu; ha tañykãtĩ Tayassu pecari. Hañykã hague morotĩgui oje'e chupe tañykãtĩ. Kara'i ñe'ẽme oje'e chupe "Pecarí de labio blanco".

Tañykãtĩ heta gueteri Parãguáipe, ha Chácope jajuhuve. Opa rupi oĩ ojukáva, ho'o oje'uségui. Ymavémi heta ojejuka vaekue ipirére. Ko'ág̃a rupi mamovéma ndojejoguái ipirekue.

Tañykãtĩ jajuhúramo okaruhápe, heta jajuhukuaa. Ikatu oĩ ku 20 térã 30 hamba'e, ha ñane'andúvo ñahendúta taky-taky ombopúrõ hãi. Péicha oikuaauka hapichakuérape oĩha oñembojáva hesekuéra. Peteĩ huvicha hikuái, ha taky-taky ombopúpe hãi, ha'e he'i iñirũnguérape okirirĩ térã okañymba hag̃ua. Ñambopochýrõ ou ñandéve ha ikatu ñandera'ã, ndaha'éi ñandesu'u hag̃ua, ñandekutu hag̃ua uvei umi hãime osēva ojovái ijuru yképe. Ka'aguýpe ñanemuñárõ, jajupi'imínte chugui yvate oime raē yvyra rakãre ha nañanderupytyvéima. Ha'e ndaikatúi omaña yvate térã ohupi iñakã.

Emiliano R. Fernández peteĩ ipurahéipe imandu'a hesekuéra. Ipurahéipe hérava Pyhare amangýpe he'i: "Bandada tañykatî osegui umi carretera, taky-taky umi hãinguéra ñahendu amoñuvaitî".