Yvy

Vikipetãmegua
(Oñembohapejeýva Yvóra)
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Yvy

Yvy (ojeikuaáva avei téra arapy rupi, elinikañe’ẽme: Γαῖα Gaia, térã lasioñe’ẽme: Tellus, Terra), niko ha’e yvóra mbohapyha Kuarahy guive ojeréva hese hi’arévo peteĩ ro’y. Ha’e avei yvóra hypy’ũvéva Kuarahy Ypykatúpe ha peteĩvéva ojeikuaáva ipype oĩha tekove. Ymaguare arandu ojuhu va'ekue mokõichagua tete ojehecháva yvága guasúpe: mbyjakuéra, ñaimo'ãva oĩha peteĩ tendápente, ha yvorakuéra. Ojere avei kuarahy rehe, Mbory, Mbyja Ko'ẽ, Jasytata guasu, Jarýi, Ja'yvo, Yvaja ha Yrarýi. Ymave oikeva'ekue ko atýpe Plutõ, ha ága katu ojehechakuaa ndaha'eiha peteĩ yvóra (planeta). Oikove hekópe umi ñambo heróva'ekue tenondeve.

Téra[jehaijey | editar código]

Héra ou ypy-tupi-guarani (proto-tupí-guaraní) ñe’ẽ *ɨpʷɨ. Upéi oiko chugui avañe’ẽ yvy, tupinamba yby, ayvu ywy, munduruku ipi ha heta ambue. Ha yvy-gui osẽ heta ambue ñe’ẽ, ha’éva yvytu, yvy’a, yvypóra, yvyty, yvytĩ ha hetave.