Radoje Domanović

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Radoje Domanović
Radoje Domanovic.PNG
Teñói 16 jasykõi ary 1873
Ovsište, Sévia
Mano 17 jasypoapy ary 1908
Belyrat, Sévia
Mba'apo haihára
Período 1898 guive 1908 meve
Ñe'ẽ haipy reko tembiasagua'u, mombe'urã, kuatiahaipyre
Hembiapokue poguasu Tendota (1901), Stradija (1902)
[editar datos en Wikidata]

Radoje Domanović (16 jasykõi, 1873 – 17 jasypoapy, 1908) ha'e kuri peteĩ haihára Seviagua, momaranduhára ha mbo'ehára, herakuãitéva imombe'u mbykýre satírico.

Hekovépe[jehaijey | editar código]

Radoje Domanović heñoi kuri táva Ovsište okápe, Sévia mbytepe, Miloš Domanović peteĩ mbo'ehára upépegua ha Persida Cukić, osẽva Pavle Cukić-gui, ha'éva mburuvicha ñorairõhára Seviagua. Mitãrõguare ohasa táva Gornje Jarušice-pe, Kragujevac ypýpe, oho mbo'ehaópe upe távape. Osẽ mbo'ehaógui Kragujevac-pe ha oho Facultad Filosofiagua pe Universidad de Belyratpe, upépe oñemoarandu ñe'ẽ rehegua ha Sévia marandekóre.[1]

Pe 1895 apytépe, Domanović omba'apo ramõ, ombo'e Pirot-pe, Sévia ñembýpe, upe táva osẽ ramo Mburuvi otománogui. Pirot-pe, oikuaa Jaša Prodanović-pe (1867–1948), mbo'ehára ha activista oipytyvõ omoambue hag̃ua hemiandu tetã ñesãmbyhýre. Upépe oikuaa avei hembirekorãme, Natalija Raketić (1875–1939) peteĩ mbo'ehára mboriahu Sremski Karlovci pegua, oipytyvõta ichupe hekove aja, ha oguerekóta avei hendive irundy memby.[1]

Oike guive Partido Radical del Pueblo-pe, oike ñorãirõme pe régimen dinastia Obrenović ndive ha ojei upégui ha oho Vranje-pe upe 1895 pahápe ha upéi 1896-me oho jevy Leskovac-pe. Ombo'e aja Domanović oñepyrũ avei omba'apo haihára ramo, ombokuatia rire 1898-pe hembiapokue oñe'ẽ vaíva hetã sãmbyhýre ha ojekuaa ava atýpe, ha'e ha hembirekópe oñemosẽ hembiapógui ha Domanović ova va'erã hogagua ndive Belyrat-pe.[1]

Belyrat-pe, oñepyrũ omba'apo hapicha kuéra haihára ndive ha ojapo “Zvezda” (Yvága) kuatia arandu semanal ha kuatia arandu político oposición gua “Odjek” (Ñe’ẽ ryryi). Upe ramo guare oñepyrũ ohai ha ombokuatia peteĩha historia satírica, ha’éva “Aña” ha “Mborayhu jejokoguáva”. Upei ojupíma herakuãme ha ou hembiapokuéra ojeikuaavéva, “Tendota” (1901) ha “Stradija” (1902), upávape oñarõ ha ojepilla hetã sãmbyhýre.[1]

Oiko rire pe golpe de estado ojeityhápe Aleksandar Obrenović-pe 1903-pe, Domanović omba'apo escriba ramo Ministerio de Educacion-pe ha pe mburuvicha pyahu oheko mbo'e chupe Alemáñame peteĩ ary voi, Munich-pe. Ou rire Sévia-pe jevy, Radoje ipochy ndoikoi hague mba’eve iporãva Séviape. Oñepyrũ ojapo ha'e ikuaita arandurã político semanalmente osẽva “Stradija” hero, upepe oñe’ẽ vaipa jey hetã jekopytyjoja pyahúre, umi ihaiha kuéra naimbaretevéima yma guaréicha.[1]

Radoje Domanović omano mbyte aravo ohasa rire pyhare mbyte, 17 jasypoapy jave 1908 ary pe, oguereko ramo guare 35 ary avei, oñorairõ heta rire neumonía crónico ndive ha mba'asy po'i avei. Oñeñotỹ tyvyty pyahúpe Belyrat-pe oĩva. Hembiapokue pyahuvéva okañy Ñorairõ Guasu Peteĩha aja.[1]

Tembiapo literario[jehaijey | editar código]

Radoje Domanović rembiapo herakuãvéva, oĩ ijapytépe:

  • Aña, 1898
  • Kraljević Marko Sévia apytepe mokõive ha, 1901
  • Mborayhu jejoko guava, 1899
  • Pere, 1899
  • Py’a mongeta peteĩ buey Séviagua, 1902
  • Stradija, 1902
  • Tendota, 1901
  • Y mano, 1902

Mandu’apy[jehaijey | editar código]

Joajuha[jehaijey | editar código]

Tembiapo renyhẽ Radoje Domanović (Avañe'ẽ) (Seviañe'ẽ) (Ingleñe'ẽ)