Terere

Vikipetãmegua
Kundaharãme jeho kundaharã, Jeheka
Terere

Terere (karaiñe'ẽ: Tereré) jey'urã jajapóva y ro’ysãgui, ikatu ñamoĩ ipype pohã ro’ysã jejosopyre. Upéi jaitykua ka’yguápe, oguerekóva ka'a ku’i, ha jaipyte vombíllape.

Terere niko peteĩ mbopiro’yha ñanemba’etéva, ymaite guive, ko’ág̃a ha tapiaite ñanemoirũva ñane retã tuichakue javeve. Péicha avei paraguayo ha paraguaya oho jave ambue tetã ho'u katuete ogueraha hendive itereremi. Váicha ku terere’ỹre noĩmbaivoi.

Hasynunga jajuhu hag̃ua peteĩmínte jepe ñane retãygua oikuaa’ỹva mba’épa terere térã mba’éichapa ojejapo.

Arahaku ha araro’ýpe, arakue ha pyharekue terere omoirũ maymavaitépe.

Terere niko ho’u tavaguasuygua ha okaraygua, ikatéva ha ichapĩva, iñarandúva ha itavýva, ipirapirehetáva ha imboriahúva; mitã, mitãrusu, kakuaa ha hi’aremivéva.

Terere je’úpe oĩ tekojoja. Opavavéva ñandeja ha’e oĩháme. Terere niko ñane angirũ ijojaha’ỹva ha ñanderayhurakate’ỹva. Terere oñongatu ñane rembikuaa, ñane rembiasa, ñane remiandu, ñane rembipota ha ñane remimbyasy. Terere ñandekuaa porã ha ñande ichupe.

Terere niko ñande rekoha pytu, ñande rekoha pehẽ, ipype oĩ y, ka’a ha opaichagua pohã ñana ha’éva Ñande Ru remimoĩngue ha’éva ko arapy apohare.

Ñane ramói ha ñande jarýi oikuaauka terere ñande ru ha ñande sýpe, ha’ekuéra ombohasa ñandéve ha ñande jaikuaaukajey ñane ñemoñarépe. Pevarã natekotevẽi jaha mbo’ehaópe ha natekotevẽi ñamoñe’ẽ aranduka.

Terere niko héra Guarani ha upévare ipaje, imbarete, imarangatu, hosã ha tuicha ipu’aka. Terere ohechuaka Guarani reko.

Terere niko ñanembyaty, ñanembojoaju, ñanemo’ag̃uive ñande rapicháre ha hi’arigua ñanembopytu’u, ñanembopy’arory, ñanembopuka, ñanemboretia’e ha omoheñói vy’a ñane ñe’ãme.

Terere ombohasa tovasy, tovapuku, pochy, py’arõ, py’atarova, ñeko’õi, pirevai, ay ha kaigue.

Terere jerépe ijapaite: pukarã, káso ñemombe’u, mbarakapu ha purahéi.

Y ro’ysãmi ha ka’a jaguerekóma guive jaguerekóma avei terere.

Ogapy térã mba’apohápe oiko terere jere.

Kokũ, kapi'ikatĩ, parapara'i, menta'i, santa lucía morotĩ, limõ, aguakáte rogue ha ambuéva rykuere ojehe’a y ro’ysãre ha jaipytévo ombopiro’y ha omohesãi ñande rete.

Oĩvoi oguerekóva hembipuru apytépe peteĩ angu’a’i oipurúva ára ha ára ojoso hag̃ua pohã ro’ysã iñasãiva óga jerere.

Oĩ avei terere rupa ha’éva tembi’umi terere mboyvegua. Rora kyra, revíro, chipa, fariña kyra, tortilla mandi’omíre téra empanada ỹrõ mortadela-mi. Avei tembi’u ko’ẽngue ojekuaavéva ype rovápe. Asaje katu, jekaru mboyve, oĩ terere jopy.

Kuarahy resẽ ha kuarahy reikévo, yvatévo ha yvy gotyo, reg̃uahẽ reg̃uahẽhápe ko ñane retãme, rejuhúta katuete peteĩ tapicha pukavýpe nemomaiteíva tereremíre.

Mitã térã imitâvéva oitykua ha kakuaáva oipyte sogue sogue ohóvo.

Mángo guy térã óga pepo guýpe, apykapuku ári térã ñembo’yhápe, kuarahy pytũ hakuve jave térã yvytu piro’y pejúpe, oiko terere je’u.

Otereréva ndo’úi peteĩ, otereréva niko ho’u heta ha are. Otereréva ndaikatúi ipy’arag̃e, ipy’aguapyva’erã.

Terere niko ñanemba’e teete. Hese’ỹ ndaikatúi jaiko. Hese’ỹ ñane ndaha’ei paraguayo. Hese’ỹ kóva ndaha’eichéne ñane retã.

***[jehaijey | editar código]