Kirigitã

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Kirigitã
Estado miembro de la Unión Económica Euroasiática

Flag of Kyrgyzstan.svg
Poyvi
National emblem of Kyrgyzstan 2016.svg
Ha'erã'i
Tetã Momorãhéi: Kirigitã Retã Momorãhéi
Kyrgyzstan (orthographic projection).svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Biskek
Coat of arms of Bishkek, Kyrgyzstan.png
Ñe'ẽnguéra Kirigitãñe'ẽ
Rrusiañe'ẽ
Tetãygua réra Kirigitãygua térã Kirigísagua
Tekuái reko Tavakuairetã amandaje rape
 • Tendota Sooronbay Jeenbekov
 • Sãmbyhyhára peteĩha Sapar Isakov
Tetã Amandaje Consejo Supremo de Kirguistán
Hembiasa
 • OAKK
 • RASSK
 • RSSK
Sãso
 • Ojeikuaauka
 • Oñemoañete
 • Revolusiõ 1ha
 • Revolusiõ 2ha

1924-1926
1926-1936
1936-1991
Unión Soviética pegua
31/08 ary 1991
25/12 ary 1991
24 jasyapy ary 2005
14 jasyrundy ary 2010
Yvy apekue Ñemoĩha 87.º
 • Opaite 199 951 [1] km²
 • Y (%) 3,6 %
Tembe'y 4573 km [1]
Y rembe'y 0 km [1]
Yvyty yvatevéva Pico Jengish Chokusu
Ava hetakue Ñemoĩha 110.º
 • Hetakue 5 548 042[2] hab. (est. 2013)
 • Typy'ũ 27,4 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 139.º
 • Opaite (2016) US$ 21.000 sua[3]
 • Per cápita US$ 3467
PIB (nominal) Ñemoĩha 147.º
 • Opaite (2016) US$ 5.794 sua[3]
 • Per cápita US$ 956[3]
IDH (2015) Sin cambios 0,664[4] (120.º) – Mbytegua
Viru Som kirguís (KGS)
Ára UTC + 6
 • Arahakúpe ndorekói
ISO Jehero 417 / KGZ / KG
Tetã renda tee Ñandutíme .kg
Tetã pumbyry papapy +996
Tetã puhoe papapy EXA-EXZ
COI Jehero KGZ
Opaite Tetã Yvýgui
[editar datos en Wikidata]

Kirigitã (Kirigitãñe'ẽme: Кыргызстан, Kırgızstan; Rrusiañe'ẽme: Киргизия, Kirguíziya), hérava avei Kirigísa, ha héra tee Tavakuairetã Kirigitã (Kirigitãñe'ẽme: Кыргыз Республикасы, Kırgız Respublikası; Rrúsiañe'ẽme: Кыргызская Республика, Kyrgýzskaya Respúblika), ha'e peteĩ tetã hekosãsóva oguereko'ỹva parápe osẽ hag̃ua ha ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete, ojejuhúva Mbyte Ásia-pe,[5] ijerére ojejuhu Chína, Kasahitã, Tajikitã ha Umbekitã. Itavusu ha itáva orekovéva tekovekuéra ipype ha'e Biskek.

Tetã Kirigitã rembiasakue oñemyasãi amo 2.000 ary rupive ha ipype oike opaichagua avano'õ ha tetã ymaguare. Iñemíramo jepe, ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete rehe –upéicha ko tetã oñangareko heko tee ymaguare rehe– Kirigitã rehe ohasa hetaite tetã guasu ymaguare oñemu hag̃ua, ijyvýre ohasa upe "Aopo'i Rape" ha hetaite tape ojeipuru va'ekue oñeñemu hag̃ua ha ojeguata hag̃ua tetã kuarahyreikégua tetã kuarahyresẽygua. Ijyvy apekue oikóramo jepe opaichagua te'ýi ha avano'õ hekosãsóva yma guive, Kirigitã oimékuri tetã ambuéva ipoguýpe, ha ohupyty isãso opa rire Unión Soviética ary 1991-pe.

Kirigitã heta ohekáramo jepe ani hag̃ua umi te'ýi ha avano'õ oime ijyvýpe oñorairõ,[6][7] ha oñoñepu'ã,[8] oheka oñemoporã pirapire mba'apo ñemohenda,[9][10] ha ani hag̃ua umi aty ojokuaikuaáva oñorairõ avei,[11] ikatu oho gueteri tavakuairetã amandaje rape rupi ha oiko gueteri tetã peteĩ rekóicha. Ñepu'ã Kirigitã retãyguanguéra ojapókuri jasyrundy ary 2010-pe omosẽ tendota Kurmanbek Bakiyev ha omohenda léi guasu pyahu.

Tetã ñe'ẽ, Kirigitãñe'ẽ, ojogua Tuykía ñe'ẽnguéra, oñeñe'ẽ avei Rrusiañe'ẽ. Amo 5 548 042[2] tekovekuéra oiko Kirigitã, ojeipapaháicha ary 2013-pe.

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. 1,0 1,1 1,2 CIA. «Kirguistán - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Consultado el 20 de febrero de 2017.
  2. 2,0 2,1 CIA World Factbook - Kyrgyzstan. Consultado el 23 de octubre de 2013.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Kyrgyzstan». Fondo Monetario Internacional. Consultado el 2 de mayo de 2017.
  4. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 2 de mayo de 2017
  5. «BBC News – Kyrgyzstan profile – Leaders». Bbc.co.uk (14 de diciembre de 2011). Consultado el 26 de marzo de 2013.
  6. «Investigating Kyrgyzstan's ethnic violence: Bloody business», The Economist, 12 de mayo de 2011. Consultado el 26 de marzo de 2013.
  7. «Foreigners in Kyrgyzstan: ‘Will We Be Banned, Too?’». EurasiaNet.org (15 de junio de 2011). Consultado el 26 de marzo de 2013.
  8. «Kyrgyz private armies incite "permanent revolution" — RT». RT.com (17 de marzo de 2012). Consultado el 26 de marzo de 2013.
  9. «Kyrgyzstan: Economy globalEDGE: Your source for Global Business Knowledge». Globaledge.msu.edu (20 de diciembre de 1998). Consultado el 26 de marzo de 2013.
  10. «Kyrgyz Republic Economy: Population, GDP, Inflation, Business, Trade, FDI, Corruption». Heritage.org. Consultado el 26 de marzo de 2013.
  11. «Kyrgyz Unrest». EurasiaNet.org. Consultado el 26 de marzo de 2013.

Joaju[jehaijey | editar código]


Ásia

Ahyganitã | Aravia Saudíta | Aymeña | Aservaijã | Chína Tetarã Retã | Emiryvy Araviagua Joapykuéra | Filipina | Hapõ | Horytaña‎ | Índia‎ | Indonésia‎ | Iran | Irake | Israel‎ | Jemẽ | Kambója | Kasahitã | Katára‎ | Kirigitã‎ | Kuáite‎ | Kuarahyresẽ Timora | Láo‎ | Lívano | Malásia‎ | Mayndíva‎ | Miama | Mongólia | Mburunéi‎ | Nepal | Ñemby Koréa | Omána | Pakitã | Paletína‎ | Rrúsia‎ | Singapúra | Siria‎ | Siri Lãka | Tajikitã | Tailandia | Tuykia | Tuykmenitã | Umbekitã | Varéĩ | Vangyladẽ | Vienã | Vutã | Yvate Koréa