Tajikitã

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Tajikitã

Flag of Tajikistan.svg
Poyvi
Emblem of Tajikistan.svg
Ha'erã'i
Tetã Momorãhéi: Суруди Миллии Тоҷикистон
Surudi Milli
(Tajíke ñe'ẽ: «Tetã Tajikitã momorãhéi»)
Tajikistan (orthographic projection).svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Dusambe
Coat of Arms of Dushanbe.png
Ñe'ẽnguéra Tajíke ñe'ẽ, Rrusiañe'ẽ
Tetãygua réra Tajíke, Tajikitãgua
Tekuái reko Tavakuairetã mburuvichavy rapépe
Tendota
Sãmbyhyhára peteĩha
Emomalii Rahmon
Kokhir Rasulzoda
Tetã Amandaje Supreme Assembly
Sãso
 • Jekuaauka

 • Tee
Tetã peteĩ reko Soviétiko pegua
9 jasyporundy ary 1991
25 jasypakõi ary 1991
Yvy apekue Ñemoĩha 92.º
 • Opaite 144 100 km²[1]
 • Y (%) 0,3
Tembe'y 4130 km[1]
Y rembe'y 0[1]
Yvyty yvatevéva Pico Ismail Samani
Ava hetakue Ñemoĩha 98.º
 • Estimación 8,610,000 hab. (2015)
 • Hetakue 7 564 500 hab. (2010)[2]
 • Typy'ũ (est.) 48,6 hab./km²
PIB (PPA) Ñemoĩha 128.º
 • Opaite (2017) US$ 27.802 sua
 • Per cápita US$ 3.146
IDH (2015) Sin cambios 0,627[3] (129.º) – Mbyte
Viru Somoni (TJS, TSO)
Ára UTC +5
 • Arahakúpe Ndorekói
ISO Jehero 762 / TJK / TJ
Tetã renda tee Ñandutíme .tj
Tetã pumbyry papapy +992
Tetã puhoe papapy EYA-EYZ
Tetã aviõ papapy EY
Mba'yrumýi papapy tee TJ
COI Jehero TJK
Opaite Tetã Yvýgui
[editar datos en Wikidata]

Tajikitã —héra tee niko Tavakuairetã Tajikitã (Tajíke ñe'ẽme: Ҷумҳурии Тоҷикистон, Jumhurii Tojikiston; Rrusiañe'ẽ: Республика Таджикистан, Respúblika Tadzhikistán)— ha'e peteĩ tetã hekosãsóva yguasu rembe'y'ỹva ojejuhúva Mbyte Ásiape. Ijyvy apekue ohupyty amo 144 100 km²[1] ha oiko amo 8 sua tapichakuéra upépe, ojepapaháicha ary 2013-pe. Ijerére ojejuhu ñemby gotyo tetã Ahyganitã, kuarahyreike gotyo Umbekitã, Kirigitã yvate gotyo, ha Chína Tetarã Retã kuarahyresẽ ngotyo. Tajikekuéra rekoha tee ha'e akue Tajikitã ymaguare guive, ha yvy ko'ãga oĩ Ahyganitã ha Umbekitã retãme. Itavusu ha'e Dusambe.

Tajikitã yvy apekue ko'ãgagua ha'e akue avano'õ ymaguare opaichagua rekoha, umíva mbytépe oĩ ku táva tujaite héra Sarazm, táva ymaite ojejapo amo ary 1500 Kirito mboyve,[4] ku táva oĩ heta mburuvi ambuéva ipoguýpe. Tajikitã yvy apekuére ohasa mburuvi ha avano'õ opaichagua, umíva mbytépe oĩ Akeméne mburuvi, Sasã mburuvi, Mongólia mburuvi, ha Rrúsia mburuvi. Tetã peteĩ reko Soviétiko oñemopehẽ rire, Tajikitã ohupyty isãso ary 1991-pe. Isãso rire oñepyrũ ñorairõ ko tetãme, ary 1992 guive 1997 meve.

Tajikitã ha'e peteĩ tavakuairetã mburuvicharapépe oñemohendáva irundy tetãvore rupive. Poapy sua Tajikitã retãygua pehẽngue tuichavéva ijypykuekuéra niko tajíke ñemoñarégui ha oñe'ẽ hikuái tajíke ñe'ẽ, hákatu oĩ heta tapicha oñe'ẽva gueteri Rrusiañe'ẽ. Yvytykuéra oñuãmba amo 90% ko tetã apekuégui. Amo 20% umi Tajikitã retãyguágui orekónte 1,25 dólar oiko hag̃ua ára ha ára.[5]

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 CIA. «Tayikistán - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Ojehechákuri árape: 10 de febrero de 2017.
  2. The World Factbook. CIA. «Central Asia: Tajikistán» (en inglés).
  3. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 12 de mayo de 2017
  4. «Proto-urban Site of Sarazm». UNESCO. Ojehechákuri árape: 9 de agosto de 2014.
  5. «UNDP: Índices de desarrollo humano - Cuadro 3: Pobreza e ingresos (Población bajo la línea de pobreza (2000-2007))» (PDF). Ojehechákuri árape: 15 de enero de 2009.

Joaju[jehaijey | editar código]


Ásia

Ahyganitã | Aravia Saudíta | Aymeña | Aservaijã | Chína Tetarã Retã | Emiryvy Araviagua Joapykuéra | Filipina | Hapõ | Horytaña‎ | Índia‎ | Indonésia‎ | Iran | Irake | Israel‎ | Jemẽ | Kambója | Kasahitã | Katára‎ | Kirigitã‎ | Kuáite‎ | Kuarahyresẽ Timora | Láo‎ | Lívano | Malásia‎ | Mayndíva‎ | Miama | Mongólia | Mburunéi‎ | Nepal | Ñemby Koréa | Omána | Pakitã | Paletína‎ | Rrúsia‎ | Singapúra | Siria‎ | Siri Lãka | Tajikitã | Tailandia | Tuykia | Tuykmenitã | Umbekitã | Varéĩ | Vangyladẽ | Vienã | Vutã | Yvate Koréa