Itália

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Itália

Flag of Italy.svg
Poyvi
Emblem of Italy.svg
Ha'erã'i
Tetã Momorãhéi: Il Canto degli Italiani
(Itáliañe'ẽme: «Umi Itália retãygua purahéi»)
Italy in European Union.svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Rróma
Insigne Romanum coronatum.svg
Ñe'ẽnguéra Itáliañe'ẽ[1]
 • Hablados Ñe'ẽnguéra Itália pegua
Tetãygua réra Itáliagua, Itáliagui
Tekuái reko Tavakuairetã amandajerapépe ha mburuvicharapépe
 • Tendota Sergio Mattarella
 • Tetã rekuái ruvicha Giuseppe Conte
Tetã Amandaje Parlamento de la República Italiana
Ñepyrũ
• Ñemopeteĩ
 • Ñorairõ sarda
 • Su karai mondopyre
• Itália Mburuvi
 • Italia fascista
• Ñembojei 1943-pe
 • Ente antifascista
 • República fascista
• Tavakuairetã

1815
1848
1860
1861
1922
Tras armisticio
9 jasyporundy
23 jasyporundy
1946
Yvy apekue Ñemoĩha 72.º
 • Opaite 301 340[1] km²
 • Y (%) 2,4 %
Tembe'y 1932,2 km
Y rembe'y 7600 km
Yvyty yvatevéva Mont Blanc
Ava hetakue Ñemoĩha 23.º
 • Hetakue 60 507 590 hab. (2017)
 • Typy'ũ 200,8 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 8.º
 • Opaite (2016) 2,128 billones dólar[2]
 • Per cápita 33 770 USD[3]
PIB (nominal) Ñemoĩha 8.º
 • Opaite (2016) 2,141 billones dólar[4]
 • Per cápita 34 960 USD[3]
IDH (2016) Crecimiento 0,887[5] (26.º) – Iporãite
Viru Euro[2] (€, EUR).
Ára CET +1
 • Arahakúpe CEST +2
ISO Jehero 380 / ITA / IT
Tetã renda tee Ñandutíme .it
Tetã pumbyry papapy +39
Tetã puhoe papapy IAA-IZZ
COI Jehero ITA
Opaite Tetã Yvýgui
  1. Hyãsiañe'ẽ ha'e hína Yvyty pa'ũ Aosta iñe'ẽ tee avei, Alemañañe'ẽ ha Ladíno ñe'ẽ upe Trentino-Alto Adigio retãvoréme, Eloveñañe'ẽ ha'e hína umi tetãvore Trieste ha Gorizia iñe'ẽ tee avei, katalã ñe'ẽ upe táva Alguer-pe ha Sendéña ñe'ẽ upe ypa'ũ Sendéñame.

  2. Campione d'Italia-pe ojeipuru avei franco suizo.

[editar datos en Wikidata]

Itália, héra tee hína Tavakuairetã Itália (Itáliañe'ẽme: Repubblica Italiana), ha'e peteĩ tetã hekosãsóva oĩva hína Európa Joajúpe. Itália ijyvy apekue ojejuhu Európa ipehẽngue ñembyguápe, hákatu oĩ avei heta ypa'ũ Itália pegua Áfrika ipehẽngue yvateguápe.

Ijerére ojejuhu yvate gotyo, upe yvytyrysýi Áype rupive, Hyãsia, Suísa, Áuteria ha Elovéña. Umi tetã michĩ hekosãsóva San Marino ha Táva Vatikáno ojejuhu Itália ijyvy apekue pýpe. Oĩ avei táva michĩ Itália pegua, Campione d'Italia, ojejuhu Suísa retã ijyvy apekue pýpe.

Itáliañe'ẽ ha'e voi ko tetã iñe'ẽ tee, hákatu oĩ heta yvy pehẽngue ambuéva iñe'ẽ tee mokõi, Hyãsiañe'ẽ ha'e hína Yvyty pa'ũ Aosta iñe'ẽ tee avei, Alemañañe'ẽ ha Ladíno ñe'ẽ upe Trentino-Alto Adigio retãvoréme, Eloveñañe'ẽ ha'e hína umi tetãvore Trieste ha Gorizia iñe'ẽ tee avei, katalã ñe'ẽ upe táva Alguer-pe ha Sendéña ñe'ẽ upe ypa'ũ Sendéñame.

Itália ijyvy apekuépe oiko ymaguare guive hetaite avano'õ ha ava aty, eturukokuéra, umi Gyrésia Ymaguare retãygua, venetokuéra ha umi Rróma Ymaguare retãygua; Itáliape oñepyrũ avei heta arandupy ha kuaaty oñemyasãiva oparupo. Itália retã itavusu, Rróma, ha'e akue, hetaite ára jave, Yvy pehẽngue kuarahyreikégua itáva tenondegua arandupykuaatýpe ha jokuaikuaápe. Hi'ári, ha'e voi táva marangatu upe katóliko jeroviápe, ipype ojejuhúgui tetã michĩ Vatikáno. Itália mba'eguasu hína tetã ambuévape guarã, upéicha ojehecha ko tetã ha'égui tetã oguerekovéva tembiejakue Yvypóra reko pegua ipype, 51 mba'e.[6]

Itália ijyvy apekue ñemohenda[jehaijey | editar código]

Tavakuairetã Itália iléi guasu omohenda ijyvy apeku ary 1948 guive mbohapy tekuái rupive ha omoañete Rróma ha'eha Tavakuairetã itavusu. Hembiasakue rehe oñemohenda 5 yvy pehẽngue rupive ha 20 tetãvore:

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. CIA. «Italia - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Consultado el 31 de diciembre de 2016.
  2. «INB, PPA (a $ internacionales actuales) | Data». Consultado el 2 de noviembre de 2016.
  3. 3,0 3,1 acmilan.com (ed.): «La classifica del calcio» (en italiano). Consultado el 5 de junio de 2008.
  4. «Italy Home» (en en). Consultado el 8 de febrero de 2017.
  5. «2016 Human Development Report Summary». United Nations Development Programme. Consultado el 10 de abril de 2017.
  6. Liste du patrimoine mondial, Unesco, Consultado el 20 de octubre de 2009

Joaju[jehaijey | editar código]


Európa

Alemáña | Andorra | Aservaijã | Aymeña | Áuteria | Aváña | Avekásia | Chekia‎ | Chípere | Elovakia | Elovéña | Epáña | Etóña | Georgia | Gyresia | Hĩlándia‎ | Hungyria | Hyãsia‎ | Ilánda | Itália‎ | Iylanda | Kosovo | Kyoasia | Letóña | Liechytenteĩ‎ | Lituaña‎ | Luxemburgo | Masendoña | Melíta | Mónako‎ | Montenégyro‎ | Moyndávia‎ | Noruega | Ndinamáka | Polóña‎ | Poytuga‎ | Rrumáña‎ | Rrúsia‎ | San Marino | Sévia | Suésia | Suísa | Táva Vatikáno | Tavetã Joaju | Tetãnguéra Yvýi | Tuykia | Ukyáña | Véyhika | Vielorrúsia | Vónia ha Hesegovína | Vugária