Gynéa

Vikipetãmegua
Kundaharãme jeho kundaharã, Jeheka
República de Gynéa
Bandeira de Gynéa Eskudo de Gynéa
Poyvi Haʼerãʼi
Tetã Ñe'ẽ akã: Travail - Justice - Solidarité
(hyãsiañe'ẽme: «Mba'apo - Tekojoja - Jekupyty»)
Tetã Momorãhéi: Liberté
(hyãsiañe'ẽme: «Tekosãso»)
 
Situasión de Gynéa
 
Tavusu
 • Tavaguakuéra
 • Coordenada
Konakri
2 000 000 ava (2002)
n/d
Táva tuichavéva Konakri
Tetã ñe'ẽ Hyãsiañe'ẽ (tee)
Tekuái Tavakuairetã mburuvicharapépe
Tendota
Sãmbyhyhára peteĩha
Alpha Condé
Mamady Youla
Sãso
- arange
Hyãsia pegua
2 jasypa ary 1958
Apekue
 • Mba
 • % ygua
tembe'y
Costas
Ñemoĩha 79º
245857 [1] km2
Imichĩeterei
3399 km
320 km
Távayguakuéra
 • Mba
 • Typy’ũ
Ñemoĩha 74º
11 628 972
47,3 hab/km2
PIB (nominal)
 • Mba
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Mba (2016)
 • PIB per cápita
Ñemoĩha 149º
US$ 16.214 sua
US$ 1.394
IDH (2015) Decrecimiento 0,414[2] (183º) – Ivai
Viru Franco guineano (GNF)
Tetãygua réra Gynéagua
Yvy Árapehẽ
 • Arahaku pe
GMT
ndorekói
Ñanduti réra .gn
Pumbyry réra +224
Ñe'ẽmombyry ñe'ẽpehẽtai 3XA-3XZ
Código ISO 324 / GIN / GN
Miembro de: ONU, UA, CEDEAO
Opaite tetã yvygua

Gynéa, héra tee hína Tavakuairetã Gynéa (hyãsiañe'ẽme: République de Guinée), ha sapy'apy'a hérava Gynéa-Konakri oñembojuavy hag̃ua umi tetã ambuégui, upe tetã ijykegua Gynéa Mbisáu ha Gynéa Ekuatógua, ha'e peteĩ tetã hekosãsóva Áfrika kuarahyreiképe, ymaguare ojeikuaa ku tetã Gynéa Hyãsiagua réra ramo. Ijerére ojejuhu pe tetã Gynéa Mbisáu ha Senegal yvate gotyo, Mali yvate ha yvate kuarahyresẽ ngotyo, Marfil Rembe'y ñemby kuarahyresẽ ngotyo, Livéria ñemby gotyo ha kuarahyreike gotyo ojejuhu Sierra Leona.

Gynéa oñemohenda poapy tetãvore rehe ha umíva oñemohenda jey 33 táva.[3] Konakri ha'e Gynéa itavusu.

Umi 10.000.000 Gynéa retãygua oiko 24 te'ýi ymaguare guive oñombojuavýva. Umi te'ýi tuichavéva ha'e n´ko, amo 40 % Gynéa retãygua pegua, te'ýi fula, amo 30 % ha te'ýi susu, amo 20 %. Gynéa ha'e tetã haimete oĩmbáva Islã rapépe (85 %) ha Gynéa ñembýpe, umi ka'aguy guasúre, ojejuhu heta oĩva Hesu rapépe avei.

Gynéa ijapekuére heteite kuarepoti porã oĩ, itaju ha itavera. Oñeñemúnte koga'a ha opaichagua kuarepoti oñemosẽva yvýgui.[4] Gynéa hína ne'ĩra oñemoporãite, Gynéa retãygua oiko mboriahúpe (amo 60 % Gynéa retãygua pegua).

Hyãsiañe'ẽ ha'e Gynéra retã ñe'ẽ tee ha ñe'ẽ ojeipuruvéva mbo'ehaópe, tetã rekuái atyvetépe, ñemomarandúme ha ambuéva. es la lengua oficial de Guinea y es el lenguaje más usado en las escuelas, la administración, los medios de comunicación y las fuerzas de seguridad. Oñeñe'ẽramo jepe peteĩ ñe'ẽ ambuéva opaite 24 te'ýi imbytépe.

Gynéa retãme oiko upe mba'asy isarambíva évola 2014 pegua, Livéria ha Sierra Leona ndive, amo 4500 tapichakuéra omano ã mbohapy retãme.[5]

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. CIA. «Guinea - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Consultado el 4 de enero de 2017.
  2. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 8 de julio de 2017
  3. División administrativa de Guinea Consultado el 17 de agosto de 2016
  4. West Africa Import Export. «Import Export Sales Guinea Conakry: Shipping & Trade Leads Guinea Conakry». Archivado desde el original, el 1 de diciembre de 2015.
  5. OMS (17 de octubre de 2014). «Situation report update - 17 October 2014» (en inglés). Situation reports: Ebola response roadmap. Consultado el 18 de octubre de 2014.

Joaju[jehaijey | editar código]