Gynéa

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Gynéa

Flag of Guinea.svg
Poyvi
Guinea crest01.png
Ha'erã'i
Tetã ñe'ẽ akã: Travail - Justice - Solidarité
(hyãsiañe'ẽme: «Mba'apo - Tekojoja - Jekupyty»)
Tetã Momorãhéi: Liberté
(hyãsiañe'ẽme: «Tekosãso»)
Guinea (orthographic projection).svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Konakri
Ñe'ẽ tee Hyãsiañe'ẽ (tee)
Tetãygua réra Gynéagua
Tekuái reko Tavakuairetã mburuvicharapépe
Tendota
Sãmbyhyhára peteĩha
Alpha Condé
Mamady Youla
Tetã Amandaje Asamblea Nacional de Guinea
Sãso
- arange
Hyãsia pegua
2 jasypa ary 1958
Yvy apekue Ñemoĩha 79.º
 • Opaite 245 857 [1] km²
 • Y (%) Imichĩeterei
Tembe'y 3399 km
Y rembe'y 320 km
Yvyty yvatevéva Monte Nimba
Ava hetakue Ñemoĩha 74.º
 • Hetakue 11 628 972 hab.
 • Typy'ũ 47,3 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 149.º
 • Opaite (2016) US$ 16.214 sua
 • Per cápita US$ 1.394
IDH (2015) Decrecimiento 0,414[2] (183.º) – Ivai
Viru Franco guineano (GNF)
Ára GMT
 • Arahakúpe ndorekói
ISO Jehero 324 / GIN / GN
Tetã renda tee Ñandutíme .gn
Tetã pumbyry papapy +224
Tetã puhoe papapy 3XA-3XZ
COI Jehero GUI
Opaite Tetã Yvýgui
[editar datos en Wikidata]

Gynéa, héra tee hína Tavakuairetã Gynéa (hyãsiañe'ẽme: République de Guinée), ha sapy'apy'a hérava Gynéa-Konakri oñembojuavy hag̃ua umi tetã ambuégui, upe tetã ijykegua Gynéa Mbisáu ha Gynéa Ekuatógua, ha'e peteĩ tetã hekosãsóva Áfrika kuarahyreiképe, ymaguare ojeikuaa ku tetã Gynéa Hyãsiagua réra ramo. Ijerére ojejuhu pe tetã Gynéa Mbisáu ha Senegal yvate gotyo, Mali yvate ha yvate kuarahyresẽ ngotyo, Marfil Rembe'y ñemby kuarahyresẽ ngotyo, Livéria ñemby gotyo ha kuarahyreike gotyo ojejuhu Sierra Leona.

Gynéa oñemohenda poapy tetãvore rehe ha umíva oñemohenda jey 33 táva.[3] Konakri ha'e Gynéa itavusu.

Umi 10.000.000 Gynéa retãygua oiko 24 te'ýi ymaguare guive oñombojuavýva. Umi te'ýi tuichavéva ha'e n´ko, amo 40 % Gynéa retãygua pegua, te'ýi fula, amo 30 % ha te'ýi susu, amo 20 %. Gynéa ha'e tetã haimete oĩmbáva Islã rapépe (85 %) ha Gynéa ñembýpe, umi ka'aguy guasúre, ojejuhu heta oĩva Hesu rapépe avei.

Gynéa ijapekuére heteite kuarepoti porã oĩ, itaju ha itavera. Oñeñemúnte koga'a ha opaichagua kuarepoti oñemosẽva yvýgui.[4] Gynéa hína ne'ĩra oñemoporãite, Gynéa retãygua oiko mboriahúpe (amo 60 % Gynéa retãygua pegua).

Hyãsiañe'ẽ ha'e Gynéra retã ñe'ẽ tee ha ñe'ẽ ojeipuruvéva mbo'ehaópe, tetã rekuái atyvetépe, ñemomarandúme ha ambuéva. es la lengua oficial de Guinea y es el lenguaje más usado en las escuelas, la administración, los medios de comunicación y las fuerzas de seguridad. Oñeñe'ẽramo jepe peteĩ ñe'ẽ ambuéva opaite 24 te'ýi imbytépe.

Gynéa retãme oiko upe mba'asy isarambíva évola 2014 pegua, Livéria ha Sierra Leona ndive, amo 4500 tapichakuéra omano ã mbohapy retãme.[5]

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. CIA. «Guinea - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Consultado el 4 de enero de 2017.
  2. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 8 de julio de 2017
  3. División administrativa de Guinea Consultado el 17 de agosto de 2016
  4. West Africa Import Export. «Import Export Sales Guinea Conakry: Shipping & Trade Leads Guinea Conakry». Archivado desde el original, el 1 de diciembre de 2015.
  5. OMS (17 de octubre de 2014). «Situation report update - 17 October 2014» (en inglés). Situation reports: Ebola response roadmap. Consultado el 18 de octubre de 2014.

Joaju[jehaijey | editar código]


Áfrika

Angola | Arhélia | Cháde‎ | Ehíto | Erityréa | Etiopía | Gámbia‎ | Gána | Gavõ‎ | Gynéa | Gynéa Ekuatógua‎ | Gynéa Mbisáu‎ | Jimbúti‎ | Kamerũ | Kávo Véyde‎ | Kéña‎ | Komóra‎ | Lesóto‎ | Livéria‎ | Lívia | Maláui‎ | Mali | Mandagaka | Marfil Rembe'y‎ | Marruéko‎ | Maurísio‎ | Mauritáña‎ | Mosambíke | Mbenĩ‎ | Namívia‎ | Nihéria | Níher‎ | Rruánda‎ | Sámbia | Santo Tome ha Príncipe‎ | Séichele‎ | Senegal | Siérra Leõ‎ | Simbambue | Somália | Sudano | Suasilándia‎ | Tavakuairetã Kóngo | Tãsáña | Tetã Jekopytyjoja Kongo | Tetã Mbyteafrikagua | Togo | Tunes | Ugánda | Votusuana | Vukína Fáso | Vurundi | Yvyáfrika‎ | Yvysudano