Rruánda

Vikipetãmegua
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Rruánda

Flag of Rwanda.svg
Poyvi
Coat of arms of Rwanda.svg
Ha'erã'i
Tetã ñe'ẽ akã: Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu
(Kiñarruánda ñe'ẽme: «Joaju, Mba'apo, Tetãrayhu»)
Tetã Momorãhéi: Rwanda Nziza
(Kiñarruánda ñe'ẽme: «Bella Ruanda»)
Rwanda in Africa (special marker).svg
Tavusu
(ha táva tuichavéva)
Kigali
Ñe'ẽnguéra Kiñarruánda
Hyãsiañe'ẽ
Ingleñe'ẽ
Suahíli ñe'ẽ
Tetãygua réra Rruandagua
Tekuái reko Tavakuairetã mburuvichavy rapépe
Tendota
Sãmbyhyhára peteĩha
Paul Kagame
Édouard Ngirente
Tetã Amandaje Parliament of Rwanda
Sãso
 • Arange
Véyhika pegua
1 jasypokõi ary 1962
Yvy apekue Ñemoĩha 148.º
 • Opaite 26 338 [1] km²
 • Y (%) 5,3%
Tembe'y 930 km [1]
Y rembe'y 0 km [1]
Yvyty yvatevéva Monte Karisimbi
Ava hetakue Ñemoĩha 81.º
 • Hetakue 12 012 598[2] hab. (est. 2013)
 • Typy'ũ 419,8 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 138.º
 • Opaite (2017) US$ 24.717 sua[3]
 • Per cápita US$ 2.090[3]
PIB (nominal) Ñemoĩha 140.º
 • Opaite (2017) US$ 8.918 sua[3]
 • Per cápita US$ 754[3]
IDH (2015) Crecimiento 0,498[4] (159.º) – Ivai
Viru Franco ruandés ($, RWF)
Ára UTC+2
 • Arahakúpe UTC+2
ISO Jehero 646 / RWA / RW
Tetã renda tee Ñandutíme .rw
Tetã pumbyry papapy +250
Tetã puhoe papapy 9XA-9XZ
COI Jehero RWA
Opaite Tetã Yvýgui
[editar datos en Wikidata]

Rruánda, héra tee hína Tavakuairetã Rruánda (Kiñarruánda ñe'ẽme: Repubulika y'u Rwanda; Ingleñe'ẽme: Republic of Rwanda; Hyãsiañe'ẽme: République du Rwanda), ha'e peteĩ tetã hekosãsóva ha yguasu rembe'y'ỹva ojejuhu Áfrika ipehẽngue mbyteguápe. Ijerére ojejuhu yvate gotyo tetã Ugánda, ñemby gotyo tetã Vurundi, kuarahyreike gotyo Tetã Jekopytyjoja Kongo ha Tãsaña. Ruránda hína tetã michĩ oĩva ko yvy pehẽnguéme ojeheróva Ypa Guasukuéra Áfrika pegua.

Rruánda retãyguakuéra imboriahu, hákatu ára ha ára oñemoporãve ha ipirapire mba'apo ñemohenda oiko porãve avei, tetã okakuaavéva opa umi tetã Áfrikape.[5][6] Hetaite Rruánda retãygua oñemitỹ oiko hag̃ua ára ha ára, hákatu ojehecha pya'e okakuaa yvýgui kuarepoti ñemosẽ ko tetãme ha koga'a ñemu.[7] Ko tetã itáva tuichavéva ha'e Kigali, ko tetã itavusu avei, amo 1.130.000 tavaygua oiko pe távape. Táva guasu ambuéve oĩva ko tetãme ha'e Mbutáre, Rruánda itavusukue, ha Muhanga.

Sa'ary XIX ipahápe, Rruánda oĩ Alemáña ipoguýpe, ikolóniaicha, opa rire Ñorairõ Guasu Peteĩha Alemáña ombohasa katuete ikolónia Véyhika retãme, opa rire Ñorairõ Guasu Mokõiha, ONU ha Véyhika oisãmbyhy ko tetãre, hákatu hetaite okakuaa jekopyty'ỹ ha ñembojuavy umi Rruánda retãygua mbytépe, ára 1 jasypokõi ary 1962-pe ko tetã ohupyty isãso. Ojegueromandu'a Rruánda retãme heta ñorairõ oiko anga akue, techapyrãme oiko upe jejuka heta 1994 pegua, omanóvo amo 1.000.000 Rruánda retãygua, ko'ãga ojehecháramo jepe ko tetã iporãiteha jeiko hag̃ua, tetã oñeimevéva kyhyje'ỹme opa Áfrika pegua ha 5ha opa Yvýgui.[8]

Ehecha avei[jehaijey | editar código]

Mandu'apy[jehaijey | editar código]

  1. 1,0 1,1 1,2 CIA. «Ruanda - Geografía - Libro Mundial de Hechos». Consultado el 2 de febrero de 2017.
  2. CIA, The World Factbook
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 «Rwanda». Fondo Monetario Internacional. Consultado el 7 de junio de 2017.
  4. Informe sobre Desarrollo Humano 2016 Consultado el 7 de junio de 2017
  5. Global Post 2012
  6. SAP. «SAPVoice: The Surprising Story Behind The World's Fastest Developing Country». Consultado el 3 de septiembre de 2016.
  7. The World Factbook.
  8. Inc., Gallup,. «Gallup Global Law and Order 2015 Report». Consultado el 6 de septiembre de 2016.

Joaju[jehaijey | editar código]


Áfrika

Angola | Arhélia | Cháde‎ | Ehíto | Erityréa | Etiopía | Gámbia‎ | Gána | Gavõ‎ | Gynéa | Gynéa Ekuatógua‎ | Gynéa Mbisáu‎ | Jimbúti‎ | Kamerũ | Kávo Véyde‎ | Kéña‎ | Komóra‎ | Lesóto‎ | Livéria‎ | Lívia | Maláui‎ | Mali | Mandagaka | Marfil Rembe'y‎ | Marruéko‎ | Maurísio‎ | Mauritáña‎ | Mosambíke | Mbenĩ‎ | Namívia‎ | Nihéria | Níher‎ | Rruánda‎ | Sámbia | Santo Tome ha Príncipe‎ | Séichele‎ | Senegal | Siérra Leõ‎ | Simbambue | Somália | Sudano | Suasilándia‎ | Tavakuairetã Kóngo | Tãsáña | Tetã Jekopytyjoja Kongo | Tetã Mbyteafrikagua | Togo | Tunes | Ugánda | Votusuana | Vukína Fáso | Vurundi | Yvyáfrika‎ | Yvysudano